Daha önceki bir yazımızda QDelivery'nin teslimatı görünür kılma yaklaşımını ve hizmet verdiği operasyonları genel hatlarıyla anlatmıştık. Bu yazıda bakış açısını değiştiriyor ve operasyon ekibinin gözünden ilerliyoruz: Bir teslimat günü QDelivery üzerinde hangi aşamalardan geçer, her aşamada hangi karar verilir ve bu kararlar hangi veriye dayanır?
QDelivery, teslimat süreçlerini uçtan uca iş zekâsıyla yöneten bir platformdur. Planlama, rotalama ve canlı saha koordinasyonunu verimlilik ve maliyet odaklı hesaplamalarla tek bir platformda toplar.
Kimler için: hıza ve hacme bağlı operasyonlar
QDelivery, müşterisine zamanında ulaşmak zorunda olan ve teslimatı rekabetin bir parçası olarak gören operasyonlar için tasarlandı. Bu operasyonların her biri planlamadan farklı bir şey bekler:
- E-ticaret ve pazar yerleri: Hacim gün içinde ve kampanya dönemlerinde dalgalanır. Plan, aynı gün ve hızlı teslimat sözünü bu dalgalanmaya rağmen tutabilmelidir.
- Market ve gıda: Tazelik ve zaman kritiktir. Teslimatlar saat bazlı zaman pencerelerine göre kurgulanır.
- Restoran zincirleri: Çok şubeli servis ağları yoğun saatlerde dakikalarla yarışır. Planın hızla yeniden kurulabilmesi belirleyicidir.
- Kurumsal dağıtım: Çok noktadan, planlı sevkiyat yürüten büyük ölçekli kurumlarda öncelik, kapasitenin doğru dağıtılması ve sevkiyatların izlenebilirliğidir.
Bu farklı ihtiyaçlar aynı altyapıda karşılanır; değişen, planlamada öne çıkan kısıtlar ve izlenen göstergelerdir.
Uçtan uca akış: yedi aşamada bir teslimat günü
QDelivery'de teslimat, her aşamanın bir sonrakini tetiklediği kesintisiz bir süreç olarak işler. Aşağıdaki yedi aşama, operasyon ekibinin gün boyunca yönettiği akışı özetler.
1. Sipariş alımı
Farklı kanallardan gelen siparişler tek bir havuzda toplanır ve önceliklendirilir. Siparişler otomatik olarak işlenir ve her biri için tahmini teslimat süresi hesaplanır. Böylece müşteriye verilecek söz, siparişin ilk anında gerçekçi bir temele oturur.
2. Planlama ve rota
Dağıtım planı; kapasite, bölge, trafik ve zaman penceresi birlikte değerlendirilerek otomatik olarak kurulur. Akıllı rota optimizasyonu bu kısıtları dengeler ve verimlilik ile maliyet arasında en uygun dağılımı arar. Planlamacının görevi, her teslimatı elle yerleştirmek yerine sistemin önerdiği planı denetlemek ve istisnaları yönetmektir.
3. Atama
Plan, sahaya kurye ve araç ataması olarak iner. Atama; canlı takip ve teslimat kanıtıyla aynı akışın parçası olduğundan, bir teslimatın kime verildiği, nerede olduğu ve nasıl kapandığı tek bir kayıt üzerinden izlenir.
4. Saha
Teslimat yola çıktığında ekip, araç ve sevkiyat durumu gerçek zamanlı izlenir. Saha ile merkez aynı resmi görür: Merkez, sahadaki durumu telefonla sormak zorunda kalmaz; saha ekibi de günün teslimatlarını ve teslim adımlarını tek akış içinde yürütür.
5. Canlı takip
Kurye ve sevkiyat canlı haritada izlenir. Müşteri de teslimatını gerçek zamanlı görür ve SMS bildirimleriyle bilgilendirilir. Operasyon ekibi ile müşteri aynı anı görür; "Siparişim nerede?" sorusu yanıtını beklemeden bulur.
6. Teslim kanıtı
Teslimat kapıda fotoğraf, imza ve zaman damgasıyla doğrulanır. Döngü temiz biçimde kapanır; olası bir itirazda neyin, ne zaman ve kime teslim edildiği kayıtlıdır.
7. Raporlama
Günün sonunda depo, sevkiyat ve teslimat metrikleri tek panelde toplanır. KPI panoları operasyonun performansını görünür kılar; çevresel metrik takibi de teslimat operasyonunun çevresel etkisini izlemeye imkân verir. Raporlama, bir sonraki günün planına geri beslenen bir öğrenme döngüsüdür.
Bu yedi aşamanın ortak noktası, hepsinin aynı kaydı güncellemesidir. Sipariş, plan, atama, konum, kanıt ve rapor ayrı sistemlerde tutulmaz; bir aşamada yaşanan değişiklik sonraki aşamalara anında yansır. Böylece operasyon ekibinin enerjisi rutin koordinasyondan istisnaların yönetimine kayar: geciken bir teslimat, kapasitesi dolan bir bölge ya da değişen bir zaman penceresi.
Entegrasyonlar: mevcut sistemlerle birlikte çalışmak
Bir teslimat platformu, ancak siparişin geldiği ve bilginin gittiği sistemlerle konuşabildiği ölçüde değer üretir. QDelivery bu nedenle mevcut altyapının yerine geçmek için değil, onunla birlikte çalışmak için tasarlanmıştır:
- API ve üçüncü taraf entegrasyonları: Satış kanalları, sipariş sistemleri ve kurumsal yazılımlarla veri alışverişi API üzerinden kurulur.
- Çok kanallı sipariş girişi: Farklı kanallardan gelen siparişler tek havuzda birleşir; kanal sayısı arttıkça planlama dağılmaz.
- Müşteri bildirimleri: Canlı takip ve SMS bildirimleri, teslimat bilgisini müşteriye ayrı bir iş yükü yaratmadan ulaştırır.
- Depo tarafı: WMS ile aynı veri omurgası üzerinden konuşur; depodan çıkan sevkiyat, teslimat planına kesintisiz aktarılır.
Entegrasyonun kapsamı, operasyonun bugün kullandığı sistemlere göre birlikte belirlenir. Amaç, ekiplerin alıştığı araçları değiştirmeden teslimat verisini tek bir görünür katmanda toplamaktır.
Depodan kapıya: WMS ile birlikte çalışma
Teslimat, çoğu zaman depoda başlar. Bu nedenle son kilometrenin kalitesi, depo içindeki operasyonun doğruluğuna doğrudan bağlıdır. CLevel'in depo yönetim sistemi WMS, depo içini mal kabulden faturaya kadar yönetir; QDelivery ise depodan kapıya teslimatı planlar, rotalar ve canlı izler. İki sistem aynı veri omurgası üzerinden konuşur.
WMS tarafında süreç altı adımda ilerler:
- Mal kabul: Satın alma bildirimine karşı barkodlu kabul yapılır; lot, son kullanma tarihi ve seri numarası yakalanır. Kör kabul, tolerans onayı ve cross-dock desteklenir.
- Yerleştirme: Ürünün hızı, hacmi ve depo kapasitesine göre adres önerilir.
- Stok: Stok lokasyon, lot ve son kullanma tarihi bazında anlık izlenir. Sayım, operasyon durdurulmadan kör ve anlık sayımla yapılır.
- Toplama: Sipariş bazlı, bölgesel, toplu ve dalga olmak üzere dört toplama stratejisi, tek kural motoruyla depo, kanal ya da müşteri bazında seçilir. Terminalde adım adım yönlendirme yapılır.
- Paketleme: Ürün doğrulama, koli önerisi ve tartı kontrolü yapılır; paket kapandığında fatura süreci otomatik olarak tetiklenir.
- Sevkiyat: Paket kargoya teslim edilir ve sevk bildirimi oluşturulur.
Depoda her hareket barkodla doğrulanır ve her adım bir olay üretir. Bu olaylar ERP'ye webhook olarak iletilir. Sonuç, depodan kapıya izlenebilen tek bir zincirdir: Siparişin hangi raftan toplandığı, hangi koliye konduğu, hangi araçla yola çıktığı ve kapıda kime teslim edildiği aynı veri omurgası üzerinde görünür.
Ölçülen etki
QDelivery'nin ürettiği değer, sonunda ölçülebilir bir operasyon iyileşmesine dönüşür. QDelivery'de genel kaynak optimizasyonunda %35 iyileşme ölçülmüştür. Kaynak optimizasyonu, teslimat operasyonunun araç, kurye ve zaman gibi sınırlı kaynaklarının veriyle daha doğru kullanılması anlamına gelir.
Bu sonuç, CLevel'in ürünlerinde ölçülen etkiler arasında yer alır. Grubun temel ilkelerinden biri olan kanıta dayalı değer yaklaşımı gereği, teknolojinin katkısı iddiayla değil, somut operasyon ve ölçülebilir sonuçla tanımlanır.
Bu iyileşmenin arkasında, birbirini besleyen dört operasyonel sonuç bulunur:
- Konum her an belli: Operasyon ekibi ve müşteri, siparişin nerede olduğunu tahmin etmek zorunda kalmaz.
- Kazanılan zaman geri döner: Otomatik planlama ve optimize edilmiş rotalar, planlamaya harcanan emeği azaltır.
- Teslimat başına maliyet düşer: Kapasitenin doğru kullanılması ve gereksiz hareketin azalması maliyete yansır.
- Söz her seferinde tutulur: Kanıtlı teslimat, markanın müşterisine verdiği sözü ölçülebilir kılar.
Teslimat operasyonunuzu değerlendirirken
Bir teslimat altyapısına geçişi değerlendiren ekipler için başlangıç noktası, mevcut operasyonun nerede görünmez kaldığını tespit etmektir. Aşağıdaki sorular bu değerlendirmeye yardımcı olabilir:
- Siparişler kaç farklı kanaldan geliyor ve tek bir havuzda birleşiyor mu?
- Dağıtım planı bugün hangi kısıtlar dikkate alınarak ve ne kadar sürede kuruluyor?
- Bir teslimatın o anki konumu, müşteri sormadan biliniyor mu?
- Teslimat kanıtı kayıt altına alınıyor mu, itirazlar nasıl çözülüyor?
- Depo ile teslimat arasındaki bilgi aktarımı otomatik mi, yoksa elle mi yapılıyor?
Operasyonunuzu birlikte değerlendirmek için QDelivery iştirak sayfasını ve Lojistik ve Teslimat sektör sayfamızı inceleyebilir, iletişim sayfamız üzerinden QDelivery ekibine ulaşabilirsiniz.